پرورش ماهی کپور در استخر خاکی

  • استخر خاکی پرورش ماهی کپور
    استخر خاکی پرورش ماهی کپور

ماهي کپور يک ماهي گرمابي است که انواع مختلفي دارد: سرگنده، معمولي، نقره‌اي، و علف خوار (آمور).
ماهي کپور سرگنده، به عنوان مثال، بدني کشيده دارد و در پهلوها کمي فشرده است. دهانش کمي قابل ارتجاع است. يک باله پشتي نسبتا طويل دارد و بدنش پوشيده از فلسهاي مدور نسبتا درشت است. پوزه اين ماهي دوجفت سبيلک دارد. رنگ بدن آن در دو طرف زرد طلائي و در پشت تيره است. هر يک از فلسها در انتها يک خال سياه رنگ دارد.
دماي مناسب آب براي پرورش کپور ماهيان 18 تا 25 درجه سانتي گراد است. اين دما نبايد حداکثر از 30 درجه سانتي گراد تجاوز کند. هر قدر هم درجه حرارت آب استخر در طول دوره پرورش به دماي 25 درجه سانتي گراد نزديکتر باشد، طول دوره پرورش ماهي کوتاه تر خواهد بود و ماهي زودتر به وزن مورد نظر خواهد رسيد.
اسيديته آب مورد نياز اين ماهي در دامنه هفت تا هشت است. ميزان سختي آب نيز بهتر است در حدود 100 تا 3000 ميلي گرم در ليتر بر حسب کربنات کلسيم باشد. زمين مورد استفاده براي استخرهاي پرورش کپور ماهيان خاکي است. خاک مناست براي نگهداري ماهي کپور بايد داراي حداقل 25 درصد خاک رس باشد.
آب و هوا به عنوان يکي از عوامل اساسي در زمينه پرورش ماهيان گرم آبي است و کپور ماهيان به آب و هواي معتدل تا گرم عادت دارند. بنابراين، منطقه مورد نظر پرورش ماهي بايد درجه حرارتي درحدود 17 تا 25 درجه سانتي گراد داشته باشد. هر چند اين دسته از ماهيان (بخصوص کپور معمولي) از مقاومت بالايي در برابر کاهش يا افزايش دما برخوردارند.

براي آماده سازي استخرهای خاکی، ابتدا آنها را خشک مي‌کنیم، سپس گياهان موجود در آنها را حذف مي‌کنيم. سپس براي ضد عفوني کردن استخر به ازاي هر هکتار 750 کيلو گرم آهک پودر شده روي سطح خاک بستر و ديواره مي‌پاشيم. پس از اين مرحله، خاک را تا عمق 15 سانتي متري شخم مي‌زنيم. سپس عمليات ديسک زني صورت مي‌گيرد. کليه کانالها و دريچه‌هاي ورودي وخروجي استخرها را هم کنترل و در صورت نقص آنها را تعمير مي‌کنيم.
از اين مرحله به بعد، موارد زير را اجرا می‌کنیم: عمليات آبگيري استخرها 15تا20 روز قبل از ماهي دار کردن آنها صورت مي‌گيرد. نحوه کار به اين صورت است که قبل از آبگيري 1250 کيلوگرم کود گاوي، 20 کيلوگرم کود فسفاته و 80 کيلوگرم کود ازته به ازاي هر هکتار در سطح استخر می‌پاشيم. سپس، استخرها را تا نيمه از آب پر مي‌کنيم. بعد از يک هفته 2500 کيلوگرم کود گاوي، 20 کيلو گرم کود فسفاته و 80 کيلوگرم کود ازته به آب اضافه و استخرها را کاملا آبگيري مي‌کنيم. بعد از گذشت زمان آبگیری، مي‌توان نسبت به ماهي دار کردن استخرها اقدام کرد.
علت اين که 15تا20 روز بعداز آبگيري استخرها به آن ماهي اضافه مي‌شود اين است که آب و بستر استخها در اين مدت فرصت پيدا مي‌کنند تا از زي شناوران (گياهي وجانوري) و موجودات کفزي غني شود و اين موجودات مورد تغذيه بچه ماهيان قرار گيرند تابا گرسنگي مواجه نشوند.
نکته: پساب توليد شده پرورش ماهي حاوي مقادير زيادي نوترينت است که مي‌تواند مورد استفاده گياه به روش کشت در آب قرار گيرد. پس يک بخش پرورش گياه وارد مجموعه پرورش ماهي مي‌شود و علم اکواپونيک به عنوان يک راه حل پيشنهاد مي‌شود.