درخشندگی صورت فلکی نهنگ

  • خواجه نصیر الدین طوسی- دانشمند ایرانی با نظریه جفت طوسی
    خواجه نصیر الدین طوسی- دانشمند ایرانی با نظریه جفت طوسی

نَهَنگ (برابر عربی: قَیطُس؛ به انگلیسی Whale از Cetus لاتین) از صورت‌های فلکی است.

در رصد ستاره‌ها در مجموعه صورت‌های فلکی، درخشندگی آن‌ها همواره راهنمای خوبی برای انسان بوده است. میزان تغییر درخشندگی ستاره‌ها، رنگ، دما، سن و جهت، فقط برخی از خصوصیات ستارگانی هستند که هنگام رصد در فصول مختلف سال ثبت می‌کنند. کارشناسان حوزه‌های مختلف علوم از جمله دریانوردی همواره توجه ویژه‌ای به ستارگان داشته‌اند.

امروزه، علم نجوم به رصد کهکشان‌ها و صور فلکی، درباره زمان تشکیل زمین و سایر سیاره‌ها نظریه می‌دهد و سعی در پیدا کردن راه‌حل به مسائل باز بشری دارد. صورت‌های فلکی مختلفی مثل دب اصغر، نهنگ، و غیره چند نمونه از صورت‌های فلکی مورد تحقیق در این حوزه هستند.

برای رصد ستاره‌ها از رصدخانه‌های مختلفی بهره می‌برند که یکی از آن‌ها رصدخانه تاریخی مراغه است. دانشمند شهیر و پرآوازه ایرانی، خواجه نصیرالدین طوسی این رصدخانه را به همراه کتابخانه چند ده هزار کتابی به عنوان یکی از مراکز مهم علمی پس از حمله مغول ثبت می‌کند. از جمله میوه‌های معروف این رصدخانه زیج ایلخانی است که شامل مجموعه داده موقعیت ستاره هاست.

خواجه نصير الدين طوسي، فيلسوف، و ستاره شناس معروف ايراني، موسس کتابخانه 400 هزار جلدي، مخترع ادوات رصدي متعدد (مثل ذات الجيب، و ذات الربعين و غيره )، و طراح سازه هاي رصدي مثل ربع، ... و برج نجومي رادکان واقع در چناران خراسان رضوي بوده است که هنوز دانشمندان از منابع او بهره می‌برند. مستند این فیلسوف شهیر را از لینک‌های زیر می‌توان دانلود کرد:

 

دانلود ویدئو از کانال ای نهنگ: @enahang